Ảnh dự thi giải báo chí quốc gia 2017: Bức tranh chưa nhiều màu sáng

Việt Văn 19/07/2017


Có may mắn được tham gia chấm sơ khảo ảnh báo chí quốc gia những năm gần đây, năm nào tôi cũng chờ đợi được khám phá những góc nhìn mới đầy sáng tạo, mạnh mẽ quyết liệt hơn là những ảnh của nhóm tác giả khai thác một sự kiện chính trị lớn với góc nhìn cẩn trọng, an toàn và không có gì mới so với hình ảnh trên tivi.

 

 Ban chấm sơ khảo giải ảnh báo chí quốc gia năm nay. Ảnh: Nguyễn Văn Điệp


Năm nào, điều đáng chú ý là các cá nhân đăng ký dự thi gửi ảnh nhiều hơn hẳn trong khi chi hội các báo lại không mặn mà lắm với giải ảnh báo chí quốc gia hàng năm. Đây là thực tế vừa vui vừa buồn. Vui vì tầm phủ sóng của giải đã tăng lên ngoài xã hội, nhưng buồn vì các chi hội báo chí lại thiếu thiết tha.

Chất lượng ảnh báo chí địa phương có tăng lên theo từng năm là tín hiệu vui. Và có những cá nhân từ phóng viên báo địa phương gửi ảnh đăng lên các báo lớn ở Hà Nội,  TP. Hồ Chí Minh và sau được tờ báo đó gửi dự thi.

Số lượng 120 tác phẩm (ảnh đơn và ảnh bộ) gửi về dự thi một giải báo chí quốc gia hàng năm không phải là nhiều, dù so với năm ngoái có nhỉnh hơn. Chỉ cần nêu một con số để so sánh riêng cuộc thi tháng 4 “Vẻ đẹp Việt Nam” của  báo Nhân dân tổ chức số ảnh dự thi đã là 500 ảnh. Có thể vì cuộc thi chưa được PR cần thiết cũng có thể vì nhiều chi hội còn rụt rè.

Một thành viên Ban Giám khảo tỏ ý tiếc nuối là có những phóng sự ảnh, chùm ảnh đẹp đã tham gia cuộc này cuộc kia trong năm nhưng lại không thấy xuất hiện ở đây. Còn ông Nguyễn Gia Thụy, Chánh văn phòng Hội nhà báo Việt Nam, cũng là một thành viên BGK thì nói: khi xem báo thấy có những bức ảnh rất ấn tượng nhưng rồi cuối năm lại không thấy họ gửi. Ông đề xuất hay là nên có một tiểu ban ảnh báo chí gồm những chuyên gia để chọn ảnh tốt cho hàng tuần, cuối năm gợi ý chi hội các báo đó gửi dự thi..

 

Khủng hoảng ảnh đơn

Xu hướng kể những câu chuyện bằng hình ảnh rất cần những bộ ảnh để kể có đầu có đuôi, để kể rõ ràng, rành mạch và không bỏ sót chi tiết.

Điều đó cũng đặt ra những thách thức cho ảnh đơn. Với một hình ảnh, một khuôn hình tác giả phải đủ khả năng kể một câu chuyện trọn vẹn, vì thế tính dồn nén, biểu trưng được cô lại tới mức đậm đặc.

 

 Tác phẩm Những người lính xung kích bảo vệ chủ quyền biển đảo (Chủ đề Tuổi trẻ xung kích)


Tiếc là mấy năm gần đây, chất lượng ảnh đơn dự thi giải ảnh báo chí quốc gia xuống cấp nhiều và đặc biệt năm nay thì quá tệ. Số lượng ít đã đành nhưng thiếu ảnh đơn mạnh mẽ mà cứ nhàn nhạt, trôi tuột khỏi mắt giám khảo. Có một bức ảnh đơn tôi khá thú vị khi chụp trung cảnh một phụ̣ nữ đang khó khăn dắt xe máy giữa một biển nước sau cơn mưa to ngập nước ở TP.HCM nhưng tiếc là các thành viên còn lại của BGK lại không chọn ảnh này.

Một tấm ảnh đơn khác khá đẹp chau chuốt về bố cục, ánh sáng và “set up” nhân vật thể hiện nét đẹp văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Nhưng hình ảnh này chỉ hợp với ảnh thi du lịch, thi các cuộc thi ảnh của FIAP, còn vào sân chơi này nó bị lạc lõng.


Ảnh bộ còn nhiều khiếm khuyết

Chủ đề Trường Sa được thể hiện trong nhiều bộ ảnh nhưng không có những phát hiện, khám phá mới mẻ. Vẫn là phong cảnh các đảo chính ở Trường Sa, cảnh những người lính trẻ sinh hoạt, lao động bên ngoài mà thiếu những góc nhìn sâu khám phá cuộc sống tinh thần bên trong của họ. Cuối cùng thì bộ ảnh chụp bầu cử sớm ở Trường Sa của phóng viên báo Thời nay được chọn vì tính thời sự cao và góc chụp đa dạng hơn  bộ ảnh khác của phóng viên TTXVN.

 

Tác phấm Hạnh phúc giản đơn (Chủ đề Chân dung người lao động)

 

Có bộ ảnh mang tính phản biện xã hội về hiện tượng một công trình ngàn tỷ lãng phí, bỏ không được xét đưa vào giải vì đây là bộ ảnh hiếm hoi chống tham nhũng.

Phần lớn là ảnh màu nhưng có một bộ ảnh đen trắng chụp hai mẹ con chăm nhau trong bệnh viện, góc chụp tốt, thông tin tốt, tiếc là dạng ảnh này lại bắt gặp nhiều.

Có chút ngạc nhiên là vẫn tồn tại một số bộ ảnh chụp đẹp, nuột kiểu postcard (bưu thiếp) chỉ  hợp để quảng bá du lịch, từ tên ảnh, chú thích đều không có thông tin báo chí. Có bộ ảnh chụp với tay nghề cao, cầu kỳ ánh sáng nhưng lại không ăn nhập với chủ đề. 

Kết cấu một bộ ảnh cũng là câu chuyện cần bàn. Sự dài dòng, lê thê và 2,3 ảnh na ná lặp lại nhau vẫn cứ xuất hiện trong bộ ảnh. Nguyên tắc “ít hơn nhiều” luôn luôn đúng, vì chính một tấm ảnh yếu xuất hiện trong bộ ảnh sẽ đánh tụt cảm xúc của người xem xuống.

Câu chuyện có một số ảnh tốt, tự nhiên có tấm ảnh chụp lưu niệm dàn hàng ngang xuất hiện-thật khó hiểu cho ý đồ của tác giả và chỉ khiến giám khảo thở dài.

Chùm ảnh về lá cờ Tổ quốc của một tờ báo lớn ý tưởng hay nhưng cách thể  hiện chưa ấn tượng. Có cảm giác là đi chụp về, mới nảy ra ý tứ đó, hơn là một ý đồ từ đầu và chú tâm thực hiện. Chưa kể tấm ảnh trong đó dù tốt nhưng đã xuất hiện quá nhiều lần (đã thắng giải ở nhiều cuộc thi khác) và điều  chủ yếu là tính thời sự- thời điểm của bức ảnh đó không còn nữa.

 

Tác phẩm Giải cứu cá voi (Chủ đề Bảo vệ môi trường)


Có những bộ ảnh đáng ra tác giả chỉ nên gửi ảnh đơn sẽ thắng giải cao hơn như chùm  ảnh “Giải cứu cá voi”. Thông tin trong mấy ảnh đều như nhau, chỉ  một ảnh tốt nhất còn lại vài ảnh khác không tăng thêm tính thông tin hay mỹ cảm cho chùm ảnh. Thật đáng tiếc.

Sự lắp ghép rời rạc từ những ảnh chụp ở chỗ này chỗ kia một tý, ở địa phương này, địa phương khác rồi cộng lại theo kiểu cơ học thuần túy không bao giờ có cơ hội.

Cuộc chấm ảnh như mọi năm vẫn làm nghiêm túc và bài bản. Vòng 1 bỏ phiếu và bức ảnh chỉ cần 1 phiếu là vào, để không bỏ sót bất cứ 1 ảnh nào có một hay vài yếu tố lọt vào mắt một thành viên BGK nào đó.... Các vòng sau mới cần số phiếu cao hơn, rồi quá bán và cuối cùng thảo luận để đi tới thống nhất cho điểm.

Bộ ảnh về Đại hội Đảng toàn quốc  năm 2016 được chụp cẩn trọng do nhóm phóng viên Thông tấn xã VN thực hiện đã được số phiếu cao, dù tính sáng tạo hay đột phá ở bộ ảnh không có. Bộ ảnh “Trường Sa rộn ràng ngày bầu cử” cũng là bộ ảnh tốt dù trung cảnh hơi nhiều. “Quặn lòng với ngư dân miền Trung” khai thác hậu quả Formosa có nhiều cố gắng trong thể hiện, duy có khâu hậu kỳ xử lý sáng- tối chưa kỹ.

Các bộ ảnh còn lại có những mặt mạnh riêng nhưng nghiêm túc mà nhận định như BGK sơ khảo thì chả thấy Vàng ở đâu! Đó cũng là điều đáng tiếc.      

 

V.V

Bài viết liên quan / related articles
ý kiến - thảo luận / comments:
Mời bạn thảo luận / comments:

Họ tên:

Email:

Capcha

captcha

(Đề nghị gõ chữ tiếng Việt có dấu và không viết tắt)