Cuộc gặp gỡ giàu mỹ cảm của ngôn ngữ hình thể

Lê Xuân Thăng 19/01/2018


Vừa qua, đông đảo các nhà nhiếp ảnh, giới người mẫu, giới biểu diễn thời trang… lẫn công chúng yêu thích nghệ thuật đã đến địa chỉ 218A Pasteur, Q.1 từ rất sớm để đón đợi thời điểm khai mạc triển lãm ảnh với chủ đề: “Tạo tác” của tác giả trẻ Hạo Nhiên.  Đây cũng là cuộc triển lãm ảnh khỏa thân đầu tiên được Sở Văn hóa, Thể thao Tp.HCM cấp giấy phép, được nhiều người trong giới nghệ thuật nhận xét đây là một quyết định có ý nghĩa, thổi một làn gió mới vào đời sống nghệ thuật.

 


Tới dự khai mạc triển lãm có họa sỹ Huỳnh Văn Mười - Chủ tịch Hội Mỹ Thuật TP. HCM; NSNA Lê Xuân Thăng - Phó Chủ tịch Hội NSNA Việt Nam; nhà báo Nguyễn Thanh Tâm - Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM cùng sự hiện diện của phóng viên nhiều cơ quan truyền thông, báo đài… càng làm tăng thêm không khí náo nức, chờ đợi…

Từ cảm nhận cá nhân, có 3 điều thú vị có thể bước đầu rút ra tại cuộc trưng bày ảnh khỏa thân “Tạo tác” này:

 

1. Đầu tư khắc họa sâu sắc vào đề tài, chủ đề tác phẩm, số phận nhân vật

Một thực trạng tồn tại đã lâu cần nhắc trong hoạt động nhiếp ảnh là tiếng nói riêng của mỗi tác giả, phong cách nghệ thuật, sự độc đáo trong cá tính sáng tạo… hiện vẫn chưa được nhiều nghệ sỹ quan tâm đúng mức! Không ít tác giả hầu như vẫn bị động theo chủ đề của các cuộc thi. Nhìn trên diện rộng còn quá ít những tác giả có được sự trau dồi điêu luyện, những công trình ảnh có sự đầu tư theo hướng chuyên sâu để đời như: Đoàn Công Tính với bộ sách ảnh chiến tranh Khoảnh khắc; Chu Chí Thành với Ký ức chiến tranh; Đào Hoa Nữ chuyên sâu về “Huế”; Long Thành “Ảnh đời thường”; Nguyễn Á với “Tâm và Tài”, “Họ đã sống như thế”, “Hoàng Sa -Trường Sa biển đảo Việt Nam”, “Đờn ca tài tử - Lời tự tình của dân tộc, quê hương”; Trần Thế Phong với “Gánh”, “Tuổi thơ”, “Vượt qua bóng tối”, “Ánh sáng cuộc sống”, “Mưu sinh”; Hoàng Thế Nhiệm với bộ ảnh bốn mùa “Xuân - Hạ - Thu - Đông”; Hoàng Trung Thủy “Sài Gòn phản chiếu”, “Động Thiên đường”; Trần Việt Văn “Mẹ tôi”… Việc bất ngờ xuất hiện một tác giả trẻ cầm máy ảnh hoạt động tự do nhưng đã có bước đầu tư nghiêm túc, tập trung hơn 7 năm cho một đề tài “Tạo tác” như Trần Hạo Nhiên (sinh năm 1975) hẳn là điều đáng được hoan nghênh và tạo ra một luồng không khí mới mẻ…

 


 

2.Điều thú vị và những “khoảng không lời”:

Ngay từ thuở xa xưa, khỏa thân, việc lột tả cơ thể con người đã lôi cuốn cả giới nghệ sỹ lẫn người xem. Đặc biệt, nghệ thuật ảnh khỏa thân gần gũi phản ánh về chính bản thân chúng ta trải qua bao thế kỷ vẫn không ngừng được tranh cãi!

 


50 tác phẩm ảnh đen trắng được trưng bày mang tên chung “Tạo tác” nhằm ý tưởng tôn vinh vẻ đẹp của con người qua ống kính của Hạo Nhiên qua cuộc gặp gỡ giàu mỹ cảm của ngôn ngữ hình thể. Đường nét, nhịp điệu, mô thức, hình khối, tương phản, viễn cận, bóng đổ… đưa người xem vào ý niệm giàu tính khái quát. Mỗi khóe nhìn đều được khuôn vào cận ảnh (close-up): đôi chân trần, đôi gò ngực, một vòng eo, một cánh tay, một bàn tay… Các hiệu ứng về phép phối cảnh đầy dụng ý của tác giả đã làm người xem đi từ ngạc nhiên đến bất ngờ. Có bạn gái nhón chân ngó nghiêng bức ảnh, có anh trai nghẹo hẳn đầu như muốn lật ngược bức ảnh mặc cho thị giác và trí tưởng tượng tha hồ bay bổng? Giữa tác giả và người xem là “khoảng lặng không lời”. Phải chăng sự thú vị của triển lãm ảnh “Tạo tác” bắt nguồn ở “khoảng không lời” đó?

 


 

3.Nghệ thuật ảnh “khoả thân” hay “khoe thân”?

Trước đây đã có nhiều bộ ảnh khỏa thân xuất hiện trên mạng xã hội vì nhiều mục đích “Bảo vệ môi trường”, “Cứu lấy thiên nhiên, “Vì màu xanh trái đất”... nhưng đều bị chính cộng đồng mạng phản ứng. Đây cũng là cơ hội hiếm hoi để phân biệt rõ khái niệm “ảnh khoả thân” và “ảnh khoe thân”. Bởi nói cho cùng, xem ảnh cũng là cách đi tìm đọc một con người, ảnh không biết nói dối. Sử gia nghệ thuật học Kenneth Clark trong tác phẩm “The Nude: A Study in Ideal Form” (tạm dịch “Khỏa thân: học tập ở dạng ý tưởng” - nhà xuất bản Mellon Lectures,1953) đã phân biệt rạch ròi giữa hai khái niệm “the naked” và “the nude”. “The naked” - khoe thân trần truồng là cơ thể bị tước bỏ quần áo, mang hàm ý là nỗi hổ thẹn, khơi gợi cảm xúc bản năng với chính cơ thể của mình. Ngược lại, “The nude” - khỏa thân, được hiểu là ngôn từ có tính thẩm mỹ, đề cao nét đẹp hoàn thiện, tự chủ trong biểu đạt ngôn ngữ hình thể. 

 

 

Nhiều nhà báo đã đặt câu hỏi: “Phải chăng từ cuộc triển lãm “Tạo tác” của Hạo Nhiên lần này sẽ tạo điều kiện mở cửa cho các triển lãm ảnh khỏa thân khác đến được dễ dàng hơn với công chúng?” Câu trả lời đủ ý nghĩa nhất vẫn là hãy nhìn vào chất lượng nghệ thuật tác phẩm!. Khi sự đầu tư trí tuệ đã đủ tầm chín hẳn không nhà quản lý nào lại ngăn cấm cái đẹp được phô diễn? Chỉ khi ranh giới mong manh giữa thanh cao và vẩn đục còn chưa rạch ròi thỏa đáng, xin hãy vui vẻ bắt tay làm lại. Ảnh nghệ thuật, nhất là ảnh nghệ thuật khỏa thân đích thực chắc chắn không phải là tô mì cay ăn liền! Vẻ đẹp của khỏa thân không sở hữu của riêng ai, nó là của chung mọi trái tim con người.

 

L.X.T

Bài viết liên quan / related articles
ý kiến - thảo luận / comments:
Mời bạn thảo luận / comments:

Họ tên:

Email:

Capcha

captcha

(Đề nghị gõ chữ tiếng Việt có dấu và không viết tắt)